"İnsan hquqlarının və əsas azadlıqların mdafiəsi haqqında" Konvensiyanın və onun 1, 4, 6 və 7 saylı Protokollarının təsdiq edilməsi barədə

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

 

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi qərara alır:

I. 1950-ci il noyabrın 4-də Roma şəhərində imzalanmış "İnsan hquqlarının və əsas azadlıqların mdafiəsi haqqında" Konvensiya və onun 1, 4, 6 və 7 saylı Protokolları mvafiq bəyanatlar və qeyd-şərtlər ilə (bəyanatların və qeyd-şərtlərin mətnləri əlavə olunur) təsdiq edilsin.

II. Bu Qanun dərc edildiyi gndən qvvəyə minir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər ƏLİYEV

Bakı şəhəri, 25 dekabr 2001-ci il
№ 236-IIQ

 

İnsan hquqlarının və əsas azadlıqların mdafiəsi haqqında
KONVENSİYA

Roma, 4.XI.1950

3 sentyabr 1953-c ildə qvvəyə minmişdir

1970-ci il sentyabrın 21-də qvvəyə minmiş 3 saylı Protokolla,

1971-ci il dekabrın 20-də qvvəyə minmiş 5 saylı Protokolla,

1990-cı il yanvarın 1-də qvvəyə minmiş 8 saylı Protokolla,

1998-ci il noyabrın 1-də qvvəyə minmiş 11 saylı Protokolla dəyişikliklər və əlavələr edilmişdir.

 

Avropa Şurasının zv olub, bu Konvensiyanı imzalayan hkumətlər,

1948-ci il 10 dekabrın-da BMT Baş Məclisi tərəfindən bəyan edilmiş İnsan hquqları haqqında mumi Bəyannaməni nəzərə alaraq;

bu Bəyannamənin məqsədinin, bəyan etdiyi hquqların hamılıqla və səmərəli tanınmasının və həyata keirilməsinin təmin edilməsi olduğunu nəzərə alaraq;

Avropa Şurasının məqsədinin onun zvləri arasında byk birliyə nail olmaqdan ibarət olduğunu və bu məqsədlərə nail olmağın əsas vasitələrindən birinin insan hquqlarının və əsas azadlıqların dəstəklənməsi və gələcək reallaşdırılması olduğunu hesab edərək;

dnyada ədalətin və slhn əsası olan və riayət edilməsi başlıca olaraq, bir tərəfdən həqiqi demokratik siyasi rejimlə və digər tərəfdən onların sadiq qaldığı insan hquqlarını hamının anlaması və riayət etməsi ilə təmin olunan əsas azadlıqlara z dərin sədaqətlərini təsdiq edərək;

vahid səylərlə hərəkət edən və siyasi ənənələrin, idealların, azadlığın və hququn aliliyinin mumi irsinə malik olan Avropa lkələrinin hkumətləri kimi mumi Bəyannamədə təsbit olunmuş bəzi hquqların kollektiv həyata keirilməsinin təmin edilməsi yolunda ilk addımlar atmaq əzmində olaraq,

aşağıdakılar barədə razılığa gəldilər:

 

Maddə 1

İnsan hquqlarına hrmət olunması hdəliyi

 

Razılığa gələn Yksək Tərəflər onların yurisdiksiyasında olan hər kəs n bu Konvensiyanın I blməsində məyyən olunmuş hquq və azadlıqları təmin edirlər.

 

I BLMƏ

HQUQLAR VƏ AZADLIQLAR

 

Maddə 2

Yaşamaq hququ

 

1. Hər kəsin yaşamaq hququ qanunla qorunur. He kəs qanunla lm cəzası nəzərdə tutulmuş cinayət trətməyə grə, məhkəmə tərəfindən ıxarılmış belə hkmn icrasından başqa, həyatından məhrum edilə bilməz.

2. Həyatdan məhrumetmə, aşağıdakı məqsədlər n gc tətbiqində mtləq zərurətin nəticəsi olduqda, bu maddənin pozulması hesab edilmir:

 

a) istənilən şəxsin hquqa zidd zorakılıqdan qorunması n;

b) qanuni həbsi həyata keirmək və ya qanuni əsaslarla həbsdə olan şəxsin qamasının qarşısını almaq n;

c) qanuna mvafiq olaraq iğtişaş və ya qiyamın yatırılması n.

 

Maddə 3

İşgəncələrin qadağan olunması

 

He kəs işgəncəyə, qeyri-insani və ya ləyaqəti alaldan rəftara və ya cəzaya məruz qalmamalıdır.

 

Maddə 4

Kləliyin və məcburi əməyin qadağan olunması

 

1. He kəs kləlikdə və ya əsarət altında saxlanılmamalıdır.

2. He kəs məcburi və ya icbari əməyə cəlb olunmamalıdır.

3. Bu maddənin məqsədləri n "məcburi və ya icbari əmək" termini aşağıdakıları ehtiva etmir:

a) bu Konvensiyanın 5-ci maddəsinin mddəalarına mvafiq olaraq həbsdəolan və ya belə həbsdən şərti azad edilmiş şəxsin adətən yerinə yetirməli olduğu hər hansı iş;

b) hərbi xarakterli hər hansı xidmət və ya hərbi xidmətdən əqidəyə grə imtina etmənin qanuni hesab edildiyi lkələrdə məcburi hərbi xidmətin əvəzinə məyyən edilmiş xidmət;

c) fvqəladə vəziyyət və ya əhalinin həyatı və rifahı n təhlkə yaradan fəlakət hallarında hər hansı məcburi xidmət;

d) adi vətəndaşlıq vəzifələrinin bir hissəsi olan hər hansı iş və ya xidmət.

 

Maddə 5

Azadlıq toxunulmazlıq hququ

 

1. Hər kəsin azadlıq və şəxsi toxunulmazlıq hququ vardır. He kəs qanunla məyyən olunmuş aşağıdakı hallardan və qaydadan başqa, azadlıqdan məhrum edilə bilməz:

a) səlahiyyətli məhkəmə tərəfindən məhkum olunduqdan sonra şəxsin qanuni həbsə alınması;

b) məhkəmənin qanuni ıxardığı qərarı icra etməməyə grə və ya qanunla nəzərdə tutulmuş hər hansı hdəliyin icra olunmasını təmin etmək məqsədi ilə şəxsin qanuni tutulması və ya həbsə alınması;

c) hquq pozuntusunun trədilməsində əsaslı şbhə ilə bağlı şəxsin səlahiyyətli məhkəmə orqanı qarşısında durmasından irəli gələn və ya onun tərəfindən trədilən hquq pozuntusunun yaxud trətdikdən sonra onun gizlənməsinin qarşısını almaq n kifayət qədər zəruri əsaslar olduğunun hesab edildiyi hallarda şəxsin qanuni tutulması və ya həbsə alınması;

d) yetkinlik yaşına atmamış şəxsin tərbiyə nəzarəti n qanuni qərar əsasında həbsə alınması və ya onun səlahiyyətli orqana verilməsi n qanuni həbsə alınması;

e) yoluxucu xəstəliklərin yayılmasının qarşısını almaq n şəxslərin, habelə ruhi xəstələrin, alkoqolizmə və narkomaniyaya mbtəla olanların və ya səfillərin qanuni həbsə alınması;

f) şəxsin lkəyə qanunsuz gəlməsinin qarşısını almaq məqsədi ilə və ya barəsində deportasiya yaxud ekstradisiya tədbirləri tətbiq olunan şəxsin qanuni tutulması və ya həbsə alınması.

2. Tutulmuş hər bir kəsə ona aydın olan dildə onun tutulmasının səbəbləri və ona qarşı irəli srlən istənilən ittiham barədə dərhal məlumat verilir.

3. Bu maddənin I bəndinin "c" yarımbəndinə mvafiq olaraq tutulmuş və ya həbsə alınmış hər kəs dərhal hakimin və ya qanunla məhkəmə hakimiyyətini həyata keirmək səlahiyyəti verilmiş digər vəzifəli şəxsin yanına gətirilir və ağlabatan mddət ərzində məhkəmə araşdırması və ya məhkəməyə qədər azad edilmək hququna malikdir. Azad edilmək məhkəməyə gəlmə təminatlarının təqdim edilməsi ilə şərtləndirilə bilər.

4. Tutulma və ya həbsə alınma nəticəsində azadlıqdan məhrum edilmiş hər kəs onun həbsə alınmasının qanuniliyinə məhkəmə tərəfindən təxirə salınmadan baxılması hququna və əgər onun həbsi məhkəmə tərəfindən qanunsuz hesab edilibsə, azad edilmək hququna malikdir.

5. Bu maddənin mddəalarının pozulması ilə tutulmağa və ya həbsə alınmağa məruz qalan hər kəsin iddia ilə təmin olunan kompensasiya hququ var.

 

Maddə 6

Ədalətli məhkəmə araşdırması hququ

 

1. Hər kəs, onun mlki hquq və vəzifələri məyyən edilərkən və ya ona qarşı hər hansı cinayət ittihamı irəli srlərkən, qanun əsasında yaradılmış mstəqil və qərəzsiz məhkəmə vasitəsi ilə, ağlabatan mddətdə işinin ədalətli və aıq araşdırılması hququna malikdir. Məhkəmə qərarı aıq elan edilir, lakin demokratik cəmiyyətdə əxlaq, ictimai qayda və ya milli təhlkəsizlik mlahizələrinə grə, həminin yetkinlik yaşına atmayanların maraqları və ya tərəflərin şəxsi həyatının mdafiəsi bunu tələb etdikdə yaxud məhkəmənin fikrincə, aşkarlığın ədalət mhakiməsinin maraqlarını poza biləcəyi xsusi hallar zamanı ciddi zərurət olduqda mətbuat və ictimaiyyət btn proses boyu və ya onun bir hissəsində məhkəmə iclasına buraxılmaya bilər.

2. Cinayət trətməkdə ittiham olunan hər kəs onun təqsiri qanun əsasında sbut edilənədək təqsirsiz hesab edilir.

3. Cinayət trətməkdə ittiham olunan hər kəs ən azı aşağıdakı hquqlara malikdir:

a) ona qarşı irəli srlmş ittihamın xarakteri və əsasları haqqında onun başa dşdy dildə dərhal və ətraflı məlumatlandırılmaq;

b) z mdafiəsini hazırlamaq n kifayət qədər vaxta və imkana malik olmaq;

c) şəxsən və ya znn sediyi mdafiəi vasitəsi ilə zn mdafiə etmək ya mdafiəinin xidmətini dəmək n vəsaiti kifayət etmədiyi zaman, ədalət mhakiməsinin maraqları tələb etdikdə, belə mdafiədən pulsuz istifadə etmək;

d) onun əleyhinə ifadə vermiş şahidləri dindirmək və ya bu şahidlərin dindirilməsi hququna malik olmaq və onun əleyhinə ifadə vermiş şahidlər n eyni olan şərtlərlə onun lehinə olan şahidlərin ağırılması və dindirilməsi hququna malik olmaq;

e) məhkəmədə istifadə olunan dili başa dşmrsə və ya bu dildə danışa bilmirsə, tərcinin pulsuz kməyindən istifadə etmək.

 

Maddə7

Qanunsuz cəzalandırılmamaq

 

1. He kəs trədildiyi zaman milli və ya beynəlxalq hquqa grə cinayət sayılmayan hər hansı hərəkət və ya hərəkətsizliyə grə cinayət trətməkdə təqsirli hesab edilə bilməz. Habelə cinayət əməlinin trədildiyi zaman tətbiq edilməli olan cəzadan daha ağır cəza verilə bilməz.

2. Bu maddə sivil lkələrin tanıdığı mumi hquq prinsiplərinə mvafiq olaraq, trədildiyi zaman cinayət hesab edilən hər hansı hərəkət və ya hərəkətsizə grə istənilən şəxsin mhakimə edilməsinə və ya cəzalandırılmasına mane olmur.

 

Maddə 8

Şəxsi həyata və ailə həyatına hrmət hququ

 

1. Hər kəs z şəxsi və ailə həyatına, mənzilinə və yazışma sirrinə hrmət hququna malikdir.

2. Milli təhlkəsizlik və ictimai asayiş, lkənin iqtisadi rifah maraqları naminə, iğtişaş və ya cinayətlərin qarşısını almaq n, sağlamlığı yaxud mənəviyyatı qorumaq n və ya digər şəxslərin hquq və azadlıqlarını mdafiə etmək n qanunla nəzərdə tutulmuş və demokratik cəmiyyətdə zəruri olan hallar istisna olmaqla, bu hququn həyata keirilməsinə dvlət hakimiyyəti orqanları tərəfindən mdaxiləyə yol verilmir.

 

Maddə 9

Fikir, vicdan din azadlığı

 

1. Hər kəsin fikir, vicdan və din azadlığı hququ vardır; bu hquqa z dinini və ya əqidəsini dəyişmək azadlığı, z dininə və ya əqidəsinə həm təkbaşına, həm də başqaları ilə birlikdə etiqad etmək və aıq yaxud şəxsi qaydada ibadəti, təlimləri, dini və mərasim ayinlərini yerinə yetirmək azadlığı daxildir.

2. z dininə və baxışlarına etiqad etmək azadlığı yalnız ictimai asayiş maraqları naminə, ictimai qaydanı, sağlamlığı yaxud mənəviyyatı qorumaq n və yadigər şəxslərin hquq və azadlıqlarını mdafiə etmək n qanunla nəzərdə tutulmuş və demokratik cəmiyyətdə zəruri olan məhdudiyyətlərə məruz qala bilər.

 

Maddə 10

Fikri ifadə etmək azadlığı

 

1. Hər kəs z fikrini ifadə etmək azadlığı hququna malikdir. Bu hquqa z rəyində qalmaq azadlığı, dvlət hakimiyyəti orqanları tərəfindən hər hansı maneə olmadan və dvlət sərhədlərindən asılı olmayaraq, məlumat və ideyaları almaq və yaymaq azadlığı daxildir. Bu maddə dvlətlərin radioyayım, televiziya və kinematoqrafiya məssisələrinə lisenziya tələbi qoymasına mane olmur.

2. Bu azadlıqların həyata keirilməsi milli təhlkəsizlik, ərazi btvly və ya ictimai asayiş maraqları naminə, iğtişaşın və ya cinayətin qarşısını almaq n, sağlamlığın və mənəviyyatın qorunması n, digər şəxslərin nfuzu və ya hquqlarının mdafiəsi n, gizli əldə edilmiş məlumatların aıqlanmasının qarşısını almaq n və ya ədalət mhakiməsinin nfuz və qərəzsizliyini təmin etmək n qanunla nəzərdə tutulmuş və demokratik cəmiyyətdə zəruri olan məyyən rəsmiyyətə, şərtlərə, məhdudiyyətlərə və ya sanksiyalara məruz qala bilər.

Maddə 11

Yığıncaqlar və birləşmək azadlığı

 

1. Hər kəsin dinc toplaşmaq azadlığı və z maraqlarını mdafiə etmək n həmkarlar ittifaqları yaratmaq və onlara qoşulmaq hququ da daxil olmaqla, başqaları ilə birləşmək azadlığı hququ vardır.

2. Bu hquqların həyata keirilməsinə milli təhlkəsizlik və ictimai asayiş maraqları naminə, iğtişaşın və cinayətin qarşısını almaq n, sağlamlığın və mənəviyyatın qorunması n və ya digər şəxslərin hquq və azadlıqlarının mdafiəsi n qanunla nəzərdə tutulmuş və demokratik cəmiyyətdə zəruri olanlardan başqa, he bir məhdudiyyət qoyula bilməz. Bu maddə silahlı qvvələr, polis və ya inzibati dvlət orqanları zvlərinin belə hquqlarının həyata keirilməsinə qanuni məhdudiyyətlər qoyulmasına mane olmur.

 

Maddə 12

Nikah hququ

 

Nikah yaşına atmış kişilər və qadınlar bu hququn həyata keirilməsini tənzimləyən milli qanunvericiliyə mvafiq olaraq, nikaha daxil olmaq və ailə qurmaq hququna malikdirlər.

 

Maddə 13

Səmərəli hquqi mdafiə vasitələri hququ

 

Bu Konvensiyada təsbit olunmuş hquq və azadlıqları pozulan hər kəs, hətta bu pozulma rəsmi fəaliyyət gstərən şəxslər tərəfindən trədildikdə belə, dvlət orqanları qarşısında səmərəli hquqi mdafiə vasitələrinə malikdir.

 

Maddə 14

Ayrı-sekiliyin qadağan olunması

 

Bu Konvensiyada təsbit olunmuş hquq və azadlıqlardan istifadə cins, irq, dərinin rəngi, dil, din, siyasi və ya digər baxışlar, milli və ya sosial mənşə, milli azlıqlara mənsubiyyət, əmlak vəziyyəti, doğum və ya digər hər hansı əlamətlərinə grə ayrı-sekilik olmadan təmin olunmalıdır.

 

Maddə 15

Fvqəladə hallar zamanı məhdudlaşdırma

 

1. Mharibə və ya millətin həyatını təhdid edən digər fvqəladə hallar zamanı Razılığa gələn Yksək Tərəflərdən hər hansı biri onun beynəlxalq hquqa mvafiq digər hdəliklərinə zidd olmamaq şərti ilə, yalnız vəziyyətin fvqəladəliyinin şərtləndirə biləcəyi səviyyədə bu Konvensiya zrə hdəliklərindən geri əkilən tədbirlər grə bilər.

2. Bu mddəa, qanuni mharibə əməliyyatları nəticəsində lm halları istisna olmaqla, 2-ci maddənin və ya 3-c maddənin mddəalarından, 4-c maddənin 1-ci bəndinin və 7-ci maddənin mddəalarından geri əkilməyə əsas vermir.

3. Bu geri əkilmə hququndan istifadə edən Razılığa gələn hər hansı Yksək Tərəf grdy tədbirlər və onların səbəbləri haqqında Avropa Şurasının Baş katibini tam məlumatlandırır. O, həminin belə tədbirlərin dayandırılması və Konvensiyanın mddəalarının yenidən tam həyata keirilməyə başlanması haqqında Avropa Şurasının Baş katibinə məlumat verir.

 

Maddə 16

Əcnəbilərin siyasi fəaliyyətinin məhdudlaşdırılması

 

10, 11 və 14-c maddələrdə he nə Razılığa gələn Yksək Tərəflər n əcnəbilərin siyasi fəaliyyətinə məhdudiyyətlər qoyulmasına maneə hesab edilə bilməz.

 

Maddə 17

Hquqlardan sui-istifadənin qadağan olunması

 

Bu Konvensiyada he nə hər hansı dvlətin, qrupun və ya şəxsin burada təsbit olunan hquq və azadlıqlarının ləğvinə ynəlmiş hər hansı fəaliyyətlə məşğul olmaq və ya hər hansı əməl trətmək və ya onları Konvensiyada nəzərdə tutulandan daha artıq məhdudlaşdırmaq hququna malik olması kimi şərh oluna bilməz.

 

Maddə 18

Hquqlarla bağlı məhdudiyyətlərdən istifadənin hədləri

 

Qeyd olunan hquq və azadlıqlarla bağlı bu Konvensiyada yol verilən məhdudiyyətlər, nəzərdə tutulduğundan başqa, hər hansı digər məqsəd n tətbiq olunmamalıdır.

 

II BLMƏ

AVROPA İNSAN HQUQLARI MƏHKƏMƏSİ

 

Maddə 19

Məhkəmənin təsis olunması

 

Razılığa gələn Yksək Tərəflər bu Konvensiya və ona dair Protokollar ilə z zərlərinə gtrdkləri hdəliklərə riayət olunmasını təmin etmək məqsədi ilə Avropa İnsan Hquqları Məhkəməsini (bundan sonra "Məhkəmə" adlanacaq) təsis edirlər. O, daimi əsaslarla fəaliyyət gstərir.

 

Maddə 20

Hakimlərin sayı

 

Məhkəmə Razılığa gələn Yksək Tərəflərə bərabər sayda hakimlərdən ibarətdir.

 

Maddə 21

Hakimliyə dair tələblər

 

1. Hakimlər yksək mənəvi keyfiyyətlərə malik olmalı və yksək məhkəmə vəzifələrinə təyin olunarkən qoyulan tələblərə cavab verməli və ya tanınmış nfuzlu hquqşnaslar olmalıdırlar.

2. Hakimlər Məhkəmənin işində şəxsən iştirak edirlər.

3. Vəzifədə olduqları btn mddət ərzində hakimlər onların mstəqilliyi, qərəzsizliyi ilə və ya tam iş gnnn xarakterindən irəli gələn tələblərlə bir araya sığmayan he bir fəaliyyətlə məşğul olmamalıdırlar. Bu bəndin mddəalarının tətbiqi ilə bağlı yaranan btn məsələləri Məhkəmə həll edir.

Maddə 22

Hakimlərin seilməsi

 

1. Razılığa gələn hər bir Yksək Tərəf zrə hakim Razılığa gələn Yksək Tərəfin təqdim etdiyi namizəd siyahısından, Parlament Assambleyasının səs oxluğu ilə seilir.

2. Konvensiyaya Razılığa gələn yeni Yksək Tərəflər qoşulduqda, həminin yaranan boş yerlər doldurularkən Məhkəmənin tərkibinə əlavə sekilər n analoji prosedur tətbiq olunur.

Maddə 23

Səlahiyyət mddəti

 

1. Hakimlər 6 il mddətinə seilirlər. Onlar yenidən seilə bilərlər. Lakin birinci sekidə seilmiş hakimlərin yarısının səlahiyyət mddəti seildikləri vaxtdan il sonra bitir.

2. Birinci ildən sonra səlahiyyət mddəti bitən hakimlər seildikdən dərhal sonra Avropa Şurasının Baş katibi tərəfindən pşkatma yolu ilə məyyənləşdirilir.

3. Məhkəmənin yarı tərkibinin hər ildən bir, mmkn olduqca, yeniləşməsini təmin etmək məqsədi ilə Parlament Assambleyası hər hansı nvbəti sekilərin keirilməsinə qədər qərar qəbul edə bilər ki, seilmiş bir və ya bir neə hakimin səlahiyyət mddəti və ya mddətləri btn hallarda ildən az və doqquz ildən ox olmamaqla, altı il yox, başqa mddət olacaqdır.

4. Birdən ox səlahiyyət mddətindən shbət getdiyi və Parlament Assambleyasının bundan əvvəlki bəndin mddəalarını tətbiq etdiyi hallarda səlahiyyət mddətləri Avropa Şurasının Baş katibi tərəfindən sekilərdən dərhal sonra pşkatma yolu ilə məyyənləşdirilir.

5. Səlahiyyət mddəti hələ bitməmiş hakimi əvəz etmək n seilmiş hakim bu vəzifəni z sələfinin səlahiyyət mddətinin qalan hissəsi qədər tutur.

6. Hakimlər 70 yaşa atdıqda onların səlahiyyət mddəti bitir.

6. Hakimlər z vəzifələrini onlar dəyişdirilənə qədər tuturlar. Bununla yanaşı, onlar artıq icraatlarında olan işlərə dəyişdirildikdən sonra da baxmaqda davam edirlər.

 

Maddə 24

Vəzifədən azad etmə

 

Digər hakimlərin də iki səs oxluğu ilə hər hansı hakimin qoyulan tələblərə daha cavab vermədiyi haqqında qərarı olmadan hakim z vəzifəsindən azad edilə bilməz.

Maddə 25

Dəftərxana referentlər

 

Məhkəmənin, vəzifələri və təşkili Məhkəmə Reqlamenti ilə məyyənləşdirilən dəftərxanası vardır. Referentlər Məhkəməyə xidmət edirlər.

 

Maddə 26

Məhkəmənin Plenumu

 

Məhkəmənin Plenumu:

a) z Sədrini və Sədrin bir yaxud iki mavinini il mddətinə seir;

onlar yenidən seilə bilərlər;

b) məyyən mddət n nəzərdə tutulan Palatalar yaradır;

c) Məhkəmə Palatasının Sədrlərini seir; onlar yenidən seilə bilərlər;

d) Məhkəmə Reqlamentini təsdiq edir;

e) dəftərxana rəhbərini və onun bir yaxud bir neə mavinini seir.

 

Maddə 27

Komitələr, Palatalar və Byk Palata

 

1. Məhkəmə, ona verilmiş işlərə baxmaq n hakimdən ibarət komitələr, yeddi hakimdən ibarət palatalar yaradır və on yeddi hakimdən ibarət Byk Palata yaradır. Məhkəmə palataları məyyən mddət n nəzərdə tutulan komitələr yaradır.

2. İşdə tərəf olan dvlətdən seilmiş hakim Palatanın və Byk Palatanın exofficio zv olur; belə hakim olmadığı hallarda və ya o, iclasda iştirak edə bilmədikdə, həmin zv dvlətin təyin etdiyi şəxs hakim qismində iştirak edir.

3. Byk Palatanın tərkibinə həminin Məhkəmənin Sədri, Məhkəmə Sədrinin mavinləri, Palata Sədrləri və Məhkəmə Reqlamentinə mvafiq olaraq təyin edilmiş Məhkəmənin digər zvləri də daxil olur. 43-c maddənin mddəalarına mvafiq olaraq işin Byk Palataya verildiyi hallarda onun iclaslarında, bu Palatanın Sədri və işdə tərəf olan dvlətin hakimi istisna olmaqla, qərar ıxaran Palatanın hakimlərindən he biri iştirak etməməlidir.

 

Maddə 28

Komitələrin şikayəti qəbul olunmayan elan etməsi

 

Komitə 34-c maddənin mddəalarına mvafiq olaraq verilmiş fərdi şikayəti yekdil qərarla qəbul olunmayan elan edə bilər və ya əgər belə qərar şikayət əlavə yrənilmədən qəbul edilibsə, onu icraatda olan işlərin siyahısından ıxara bilər. Bu qərar qətidir.

 

Maddə 29

Şikayətin qəbul olunması mahiyyəti barədə Palatanın qərarları

 

1. Əgər 28-ci maddədə nəzərdə tutulmuş he bir qərar qəbul edilməyibsə, Palata 34-c maddənin mddəalarına mvafiq verilmiş fərdi şikayətin qəbul olunması və işin mahiyyəti zrə qərar ıxarır.

2. Palata 33-c maddənin mddəalarına mvafiq olaraq dvlətin verdiyi şikayətin qəbul olunması və mahiyyəti zrə qərar ıxarır.

3. Əgər məhkəmə istisna qaydasında digər qərar qəbul etməzsə, şikayətin qəbul olunması haqqında qərar ayrılıqda ıxarılır.

 

Maddə 30

Byk Palatanın xeyrinə yurisdiksiyadan imtina

 

Əgər Palatanın icraatında olan iş Konvensiyanın və ya ona dair protokolların şərhi barədə ciddi məsələyə toxunursa yaxud məsələnin həlli Məhkəmənin əvvəllər ıxardığı qərara zidd ola bilərsə, tərəflərdən he biri buna etiraz etmədikdə Palata z qərarını ıxarana qədər istənilən vaxt Byk Palatanın xeyrinə yurisdiksiyadan imtina edə bilər.

 

Maddə 31

Byk Palatanın səlahiyyətləri

 

Byk Palata:

a) Palata 30-cu maddənin mddəalarına əsasən yurisdiksiyasından imtina etdikdə və ya 43-c maddənin mddəalarına mvafiq olaraq iş ona gndərildikdə 33-c və ya 34-c maddələrin mddəalarına mvafiq olaraq verilmiş şikayətlər zrə qərar ıxarır; və

b) 47-ci maddənin mddəalarına mvafiq olaraq təqdim edilmiş məsləhət rəyləri ıxarmaq n verilmiş xahişlərə baxır.

 

Maddə 32

Məhkəmənin səlahiyyəti

 

1. Konvensiyanın və ona dair Protokolların mddəalarının şərhi və tətbiqinə dair ona verilə bilən, 33,34 və 47-ci maddələrdə nəzərdə tutulmuş btn məsələlər Məhkəmənin səlahiyyətindədir.

2. Konkret iş zrə Məhkəmənin səlahiyyəti ilə bağlı mbahisəni Məhkəmənin z həll edir.

 

Maddə 33

Dvlətlərarası işlər

 

Razılığa gələn hər hansı Yksək Tərəf Razılığa gələn digər Yksək Tərəfin Konvensiyanın və ona dair Protokolların mddəalarını hər hansı şəkildə pozması ehtimalı ilə bağlı Məhkəməyə mraciət edə bilər.

 

Maddə 34

Fərdi şikayətlər

 

Məhkəmə istənilən fiziki şəxsdən, qeyri-hkumət təşkilatından və ya ayrı-ayrı şəxslər qrupundan, Razılığa gələn Yksək Tərəflərdən birinin onun bu Konvensiyanın və ya ona dair Protokolların mddəaları ilə nəzərdə tutulmuş hquqlarını pozmasının qurbanı olduğunu iddia edən şikayətlər qəbul edə bilər. Razılığa gələn Yksək Tərəflər bu hququn səmərəli həyata keirilməsinə he bir yolla mane olmamağı hdələrinə gtrrlər.

 

Maddə 35

Qəbul edilmə şərtləri

 

1. Məhkəmə yalnız beynəlxalq hququn hamılıqla qəbul edilmiş normalarına mvafiq olaraq btn daxili hquq mdafiə vasitələri tkəndikdən sonra işi baxılmağa qəbul edə bilər və iş zrə son qərarın ıxarıldığı tarixdən altı ay keənədək işə baxa bilər.

2. Məhkəmə 34-c maddənin mddəalarına mvafiq olaraq verilmiş aşağıdakı fərdi şikayətlərə baxmır:

a) anonim olan; və ya

b) mahiyyətcə Məhkəmənin artıq baxdığı məsələ ilə eyni olan yaxud beynəlxalq araşdırmanın və ya tənzimləmənin digər prosedurunun predmeti olan və işə aid yeni faktları əks etdirməyən.

3. Məhkəmə 34-c maddənin mddəalarına mvafiq olaraq verilmiş istənilən fərdi şikayəti, bu Konvensiya və ya ona dair Protokolların mddəaları ilə bir araya sığmayan, aıq-aydın əsassız və ya şikayət vermə hququndan sui-istifadə hesab edərsə, qəbul olunmayan elan edə bilər.

4. Məhkəmə bu maddəyə mvafiq olaraq qəbul olunmayan hesab etdiyi istənilən şikayəti rədd edir. O bunu icraatın istənilən mərhələsində edə bilər.

 

Maddə 36

nc tərəfin iştirakı

 

1. Palataların birində və ya Byk Palatada olan btn işlərdə vətəndaşı şikayəti olan Razılığa gələn hər bir Yksək Tərəfin yazılı qeydlər təqdim etmək və dinləmələrdə iştirak etmək hququ vardır.

2. Ədalət mhakiməsinin lazımi qaydada həyata keirilməsi naminə Məhkəmənin Sədri işdə tərəf olmayan istənilən Razılığa gələn Tərəfi və ya şikayəti olmayan istənilən maraqlı şəxsi yazılı qeydlər təqdim etmək və ya dinləmələrdə iştirak etmək n dəvət edə bilər.

 

Maddə 37

Şikayətlərin siyahıdan ıxarılması

 

1. Əgər vəziyyət aşağıdakı nəticələrə gəlməyə əsas verirsə, icraatın istənilən mərhələsində Məhkəmə şikayəti işlərin siyahısından ıxarmaq barədə qərar qəbul edə bilər:

a) şikayəti daha z ərizəsinə baxılmasına nail olmaq n səy gstərmirsə; və ya

b) məsələ z həllini tapıbsa; və ya

c) Məhkəmənin məyyənləşdirdiyi istənilən digər səbəbə grə, şikayətəbaxışı davam etdirməyə lzum yoxdursa.

Bununla belə, əgər bu Konvensiyanın və ona dair Protokolların mddəalarında məyyən edilən insan hquqlarına riayət olunması bunu tələb edirsə, Məhkəmə şikayətə baxmaqda davam edir.

2. Əgər Məhkəmə işin gedişinin buna bəraət qazandırdığını hesab edirsə, şikayətin baxılmalı işlər siyahısına bərpa edilməsi haqqında qərar qəbul edə bilər.

 

Maddə 38

Maraqlı tərəflərin iştirakı ilə işə baxılma və dostcasına həll proseduru

 

1. Əgər Məhkəmə şikayəti qəbul edilən elan edirsə, o:

a) maraqlı tərəflərin nmayəndələrinin iştirakı ilə işə baxılmasını davam etdirir və ehtiyac olduqda, işin hallarını təhqiq edir; bunun səmərəli aparılması n maraqlı dvlətlər btn zəruri şəraiti yaradırlar;

b) bu Konvensiyada və ona dair Protokollarda məyyən edilmiş insan hquqlarına hrmət əsasında işin dostcasına həllini təmin etmək məqsədi ilə maraqlı tərəflərə z xidmətlərini təqdim edir.

2. 1-ci bəndin "b" yarımbəndində nəzərdə tutulan prosedur məxfi xarakter daşıyır.

 

Maddə 39

Dostcasına həllin tapılması

 

Dostcasına həll səmərə verdikdə, Məhkəmə faktların qısa xlasəsini və əldə olunan razılığı əks etdirən qərar ıxarmaqla işi z siyahısından ıxarır.

 

Maddə 40

Aıq məhkəmə iclasları və sənədlərdən istifadə

 

1. Məhkəmə istisna hal kimi digər qərar qəbul etməzsə, onun iclasları aıq keirilir.

2. Məhkəmə Sədri digər qərar qəbul etməzsə, saxlanılmaq n dəftərxanaya verilmiş sənədlər ictimaiyyət n aıqdır.

 

Maddə 41

Əvəzin ədalətli dənilməsi

 

Əgər Məhkəmə Konvensiyanın və ona dair Protokolların mddəalarının pozulduğunu, lakin Razılığa gələn Yksək Tərəfin daxili hququnun yalnız bu pozuntunun nəticələrinin qismən aradan qaldırılmasına imkan verdiyini məyyən edirsə, Məhkəmə zəruri halda, zərərəkən tərəfə əvəzin ədalətli dənilməsini təyin edir.

 

Maddə 42

Palataların qərarları

 

44-c maddənin 2-ci bəndinin mddəalarına uyğun olaraq Palataların qərarları qətidir.

 

Maddə 43

İşin Byk Palataya verilməsi

 

1. Palatanın qərar ıxarmasından sonrakı ay ərzində, iş zrə istənilən tərəf, mstəsna hallarda, işin baxılmaq n Byk Palataya verilməsi barədə ərizə verə bilər.

2. Əgər iş bu Konvensiyanın və ona dair Protokolların mddəalarının şəhri və ya tətbiqinə dair ciddi məsələ və ya mumi xarakterli digər ciddi məsələ qaldırsa, Byk Palatanın beş hakimdən ibarət Komitəsi ərizəni qəbul edir.

Komitə ərizəni qəbul edirsə, onda Byk Palata z qərarını ıxarmaqla işi həll edir.

 

Maddə 44

Qəti qərarlar

 

1. Byk Palatanın qərarı qətidir.

2. Palatanın qərarı aşağıdakı hallarda qəti olur:

a) tərəflər işin Byk Palataya verilməsi barədə mraciət etməyəcəklərini bəyan etdikdə; və ya

b) əgər işin Byk Palataya verilməsi barədə mraciət edilməyibsə, qərar ıxarılan tarixdən ay sonra; və ya

c) Byk Palatanın Komitəsi 43-c maddənin mddəalarına mvafiq olaraq işin verilməsi haqqında mraciəti rədd etdikdə.

3. Qəti qərar dərc olunmalıdır.

 

Maddə 45

Qərar və qətnamələrin əsaslandırılması

 

1. Qərarlar, həminin şikayətləri qəbul edilən və ya qəbul olunmayan lan edən qətnamələr əsaslandırılmalıdır.

2. Əgər qərar btvlkdə və ya qismən hakimlərin yekdil rəyini ifadə etmirsə, onda hər hansı hakim znn xsusi rəyini verə bilər.

 

Maddə 46

Qərarların məcburi qvvəsi və icrası

 

1. Razılığa gələn Yksək Tərəflər, Məhkəmənin onların tərəf olduqları işlər zrə qəti qərarını icra etməyi hdələrinə gtrrlər.

2. Məhkəmənin qəti qərarı onun icrasına nəzarəti həyata keirən Nazirlər Komitəsinə gndərilir.

 

Maddə 47

Məsləhət rəyləri

 

1. Məhkəmə Nazirlər Komitəsinin sorğusu ilə Konvensiyanın və ona dair Protokolların mddəalarının şərhinə dair hquqi məsələlər zrə məsləhət rəyləri verə bilər.

2. Belə rəylər nə Konvensiyanın I Blməsi və ona dair Protokollarda məyyən edilən hquq və azadlıqların məzmun və həcminə dair hər hansı məsələyə, nə də Məhkəmənin və ya Nazirlər Komitəsinin Konvensiyada nəzərdə tutulan hər hansı mraciətə baxarkən toxunmalı olduğu digər məsələlərə aid olmalıdır.

3. Məhkəmənin məsləhət rəyini almaq barədə Nazirlər Komitəsinin qərarı Komitənin iştirak etmək hququ olan nmayəndələrinin səs oxluğu ilə qəbul edilir.

 

Maddə 48

Məsləhət rəyləri barədə Məhkəmənin səlahiyyəti

 

Məsləhət rəyi vermək haqqında Nazirlər Komitəsi tərəfindən edilən sorğunun Məhkəmənin səlahiyyətinə aid olub-olmamasını, 47-ci maddədə məyyən edildiyi kimi, Məhkəmə z həll edir.

 

Maddə 49

Məsləhət rəylərinin əsaslandırılması

 

1. Məhkəmənin məsləhət rəyləri əsaslandırılmalıdır.

2. Əgər məsləhət rəyi mumilikdə və ya qismən hakimlərin yekdil rəyini əks etdirmirsə, onda hər hansı hakim znn xsusi rəyini vermək hququna malikdir.

3. Məhkəmənin məsləhət rəyləri Nazirlər Komitəsinə gndərilir.

 

Maddə 50

Məhkəmənin saxlanılması xərcləri

 

Məhkəmənin saxlanılması xərclərini Avropa Şurası dəyir.

 

Maddə 51

Hakimlərin imtiyaz immunitetləri

 

Hakimlər z vəzifələrini yerinə yetirərkən Avropa Şurası Nizamnaməsinin 40-cı maddəsində və onun əsasında bağlanmış sazişlərin mddəalarında nəzər də tutulan imtiyaz və immunitetlərə malikdirlər.

 

III BLMƏ

SAİR MDDƏALAR

 

Maddə 52

Baş katibin sorğuları

 

Avropa Şurası Baş katibinin sorğusu əsasında Razılığa gələn hər bir Yksək Tərəf z daxili hququnun bu Konvensiyanın hər hansı mddəasının səmərəli tətbiqini necə təmin edəcəyi ilə bağlı izahat təqdim edir.

 

Maddə 53

Təsbit olunmuş insan hquqları ilə bağlı təminatlar

 

Bu Konvensiyada he nə Razılığa gələn hər hansı Yksək Tərəfin qanunvericiliyi və ya onun iştirak etdiyi hər hansı digər sazişlə təmin edilə bilən insan hquqlarından və əsas azadlıqlardan hər hansını məhdudlaşdırmaq və ya ondan kənara ıxmaq kimi şərh oluna bilməz.

 

Maddə 54

Nazirlər Komitəsinin səlahiyyətləri

 

Bu Konvensiyada he nə Avropa Şurası Nizamnaməsinin Nazirlər Komitəsinə verdiyi səlahiyyətlərə xələl gətirmir.

 

Maddə 55

Mbahisələrin digər vasitələrlə tənzimlənməsindən imtina

 

Razılığa gələn Yksək Tərəflər, bu barədə xsusi saziş imzalanması halları istisna olmaqla, bu Konvensiyanın mddəalarının şərhi və ya tətbiqi ilə bağlı mbahisələri petisiya yolu ilə baxılmağa verərkən, onlar arasında qvvədə olan mqavilələrə, konvensiyalara və ya bəyannamələrə mraciət etməyəcəklərinə və mbahisələrin tənzimlənməsinin bu Konvensiyada nəzərdə tutulan vasitələrindən başqa, digər vasitələrdən istifadə etməməyə razılıq verirlər.

 

Maddə 56

Ərazilərə tətbiq

 

1. Hər hansı dvlət imzalama yaxud ratifikasiya zamanı və ya sonra istənilən vaxt Avropa Şurasının Baş katibinə nvanlanmış bildiriş vasitəsi ilə bu maddənin 4-c bəndi nəzərə alınmaqla, beynəlxalq əlaqələrinə grə həmin dvlətin məsuliyyət daşıdığı btn ərazilərə yaxud onlardan hər hansı birinə şamil ediləcəyini bəyan edə bilər.

2. Konvensiya bildirişdə adı əkilən əraziyə və ya ərazilərə Avropa Şurası Baş katibinin bildirişi almasının otuzuncu gnndən şamil edilir.

3. Bu Konvensiyanın mddəaları belə ərazilərdə yerli şəraitin lazımi qaydada nəzərə alınması ilə tətbiq edilir.

4. Bu maddənin 1-ci bəndinə mvafiq olaraq bəyanat vermiş hər hansı dvlət sonradan istənilən vaxt həmin bəyanatda gstərilmiş bir və ya bir neə ərazinin adından Konvensiyanın 34-c maddəsinə mvafiq olaraq, Məhkəmənin fiziki şəxslərdən, qeyri-hkumət təşkilatlarından və ya fərdlər qrupundan şikayətlər qəbul etmək səlahiyyətini tanıdığını bəyan edə bilər.

 

Maddə 57

Qeyd-şərtlər

 

1. İstənilən dvlət bu Konvensiyanı imzalayarkən və ya təsdiqnaməni saxlanmağa verərkən Konvensiyanın hər hansı konkret mddəası ilə bağlı, o dvrdə, onun ərazisində qvvədə olan bu və ya digər qanunun həmin mddəaya uyğun olmaması ilə əlaqədar qeyd-şərt verə bilər. Bu maddəyə mvafiq olaraq, mumi xarakterli qeyd-şərtlərə yol verilmir.

2. Bu maddəyə uyğun olaraq edilmiş istənilən qeyd-şərtdə mvafiq qanunun qısa şərhi verilməlidir.

 

Maddə 58

Denonsasiya

 

1. Razılığa gələn Yksək Tərəf, yalnız bu Konvensiyanın tərəfi olduğu tarixdən beş il kedikdən sonra və bu barədə Avropa Şurasının Baş katibinə bildiriş gndərdikdən altı ay sonra bu Konvensiyanı denonsasiya edə bilər; Baş katib Razılığa gələn digər Yksək Tərəfləri bu barədə məlumatlandıracaq.

2. Denonsasiya Razılığa gələn mvafiq Yksək Tərəfi denonsasiyanın qvvəyə minəcəyi tarixədək trədə biləcəyi və bu Konvensiya zrə onun hdəliklərini poza biləcək hər hansı əməlinə mnasibətdə belə hdəliklərindən azad etmir.

3. Avropa Şurasının zvlyndən ıxan Razılığa gələn hər hansı Yksək Tərəf eyni şərtlərlə bu Konvensiyanın da Tərəfi olmur.

4. Konvensiya 56-cı maddənin mddəalarına əsasən, onun şamil olunmasının bəyan edildiyi istənilən əraziyə mnasibətdə əvvəlki bəndlərin mddəalarına mvafiq olaraq denonsasiya edilə bilər.

 

Maddə 59

İmzalama ratifikasiya

 

1. Bu Konvensiya Avropa Şurasının zv olan dvlətlər tərəfindən imzalanmaq n aıqdır. O, ratifikasiya olunmalıdır. Təsdiqnamələr saxlanılmaq n Avropa Şurasının Baş katibinə verilir.

2. Bu Konvensiya on təsdiqnamə saxlanılmağa verildikdən sonra qvvəyə minir.

3. Konvensiya onu sonradan ratifikasiya edən dvlətlər n onların z təsdiqnamələrini saxlanılmağa verdikləri tarixdən qvvəyə minir.

4. Avropa Şurasının Baş katibi Konvensiyasının qvvəyə minməsi, onu ratifikasiya etmiş Razılığa gələn Yksək Tərəflərin adları və sonralar alına biləcək təsdiqnamələrin saxlanılmağa verilməsi haqqında Avropa Şurasının zv olan btn dvlətləri xəbərdar edir.

1950-ci il noyabrın 4-də Romada hər iki mətni eyni qvvəyə malik olmaqla, ingilis və fransız dillərində, bir nsxədə imzalanmışdır və Avropa Şurasının arxivində saxlanılır. Avropa Şurasının Baş katibi təsdiq olunmuş surətləri Konvensiyanı imzalamış btn dvlətlərə gndərəcəkdir.

 

İnsan hquqlarının və əsas azadlıqların

mdafiəsi haqqında Konvensiyaya dair

 

PROTOKOL

 

Paris, 20 mart 1952-ci il

 

(Protokol (qeyri rəsmi olaraq) 1 saylı Protokol da adlandırılır)

Protokolun mətni 1998 il noyabrın 1-də qvvəyə minmiş 11 saylı Protokolun mddəalarına mvafiq olaraq dəyişdirilib.

Avropa Şurasının zv olub, bu Protokolu imzalayan hkumətlər, 1950-ci il noyabrın 4-də Romada imzalanmış İnsan hquqlarının və əsas azadlıqların mdafiəsi haqqında Konvensiyanın (bundan sonra Konvensiya adlanacaq) I blməsinə artıq daxil edilənlərdən başqa, bəzi hquq və azadlıqların kollektiv həyata keirilməsinin təmin edilməsi yolunda tədbirlər grmək əzmində olaraq,

aşağıdakılar barədə razılığa gəldilər:

Maddə 1

Mlkiyyətin mdafiəsi

Hər bir fiziki və hquqi şəxs z mlkiyyətindən maneəsiz istifadə hququna malikdir. He kəs, cəmiyyətin maraqları naminə qanunla və beynəlxalq hququn mumi prinsipləri ilə nəzərdə tutulmuş şərtlər istisna olmaqla, z mlkiyyətindən məhrum edilə bilməz.

Yuxarıdakı mddəalar dvlətin mumi maraqlara mvafiq olaraq, mlkiyyətdən istifadəyə nəzarəti həyata keirmək n yaxud vergilərin və ya digər rsum və ya cərimələrin dənilməsini təmin etmək n zəruri hesab etdiyi qanunları yerinə yetirmək hququnu məhdudlaşdırmır.

Maddə 2

Təhsil hququ

He bir şəxsin təhsil hququndan imtina edilə bilməz. Dvlət təhsil və tədris sahəsində z zərinə gtrdy funksiyaları yerinə yetirərkən, valideynlərin z dini və fəlsəfi baxışlarına mvafiq olan təhsil və tədrisi təmin etmək hququna hrmət edir.

Maddə 3

Azad seki hququ

Razılığa gələn Yksək Tərəflər qanunverici hakimiyyət orqanını seərkən xalqın z iradəsini sərbəst ifadə edə biləcək şəraitdə, ağlabatan dvriliklə gizli səsvermə yolu ilə azad sekilər keirməyi hdələrinə gtrrlər.

Maddə 4

Ərazilərə tətbiq

Razılığa gələn hər hansı Yksək Tərəf imzalanma yaxud ratifikasiya zamanı və ya sonradan istənilən vaxt Avropa Şurasının Baş katibinə, beynəlxalq əlaqələrinə grə məsuliyyət daşıdığı, bəyanatda adı əkilən ərazilərə bu Protokolun mddəalarının şamil ediləcəyi ilə bağlı hdəliklərinin ərivəsini təsdiq edən bəyanat gndərə bilər.

Əvvəlki maddənin mddəalarına mvafiq olaraq bəyanat gndərmiş Razılığa gələn hər hansı Yksək Tərəf zaman kedikcə istənilən əvvəlki bəyanatın şərtlərinin dəyişilməsi və ya hər hansı əraziyə mnasibətdə bu Protokolun mddəalarının tətbiqinin dayandırılması haqqında yeni bəyanat gndərə bilər.

Bu maddənin mddəalarına mvafiq olaraq verilmiş bəyanat Konvensiyanın 56-cı maddənin 1-ci bəndinə mvafiq olaraq verilmiş bəyanat hesab edilir.

Maddə 5

Konvensiyaya bağlılıq

Razılığa gələn Yksək Tərəflər bu Protokolun 1, 2, 3 və 4-c maddələrinin mddəalarını Konvensiyanın əlavə maddələri hesab edirlər və Konvensiyanın btn mddəaları mvafiq surətdə tətbiq olunur.

Maddə 6

İmzalanma və ratifikasiya

Bu Protokol Konvensiyanı imzalamış Avropa Şurasının zvləri tərəfindən imzalanmaq n aıqdır; o, Konvensiyanın ratifikasiyası ilə eyni zamanda və ya bundan sonra ratifikasiya olunmalıdır. Protokol on təstignamə saxlanılmağa verildikdən sonra qvvəyə minir. Sonradan ratifikasiya edən hər bir dvlət n Protokol onların z təstignamələrini saxlanılmağa verdikləri tarixdən qvvəyə minir.

Təstignamələr saxlanılmaq n Avropa Şurasının Baş katibinə verilir, o, Protokolu ratifikasiya etmiş dvlətlər haqqında Avropa Şurasının zv olan btn dvlətləri xəbərdar edir.

1952-ci il martın 20-də Parisdə, hər iki mətni eyni qvvəyə malik olmaqla, ingilis və fransız dillərində, bir nsxədə imzalanmışdır; həmin nsxə Avropa Şurasının arxivində saxlanılır. Baş katib təsdiq olunmuş surətləri bu Protokolu imzalamış hər bir hkumətə gndərəcəkdir.

 

İnsan hquqlarının və əsas azadlıqların

mdafiəsi haqqında Konvensiyaya dair

4 saylı PROTOKOL

Konvensiyaya və ona dair Birinci Protokola artıq daxil edilənlərdən başqa, bəzi hquq və azadlıqların təmin olunması haqqında

Strasburq, 16 sentyabr 1963-c il

Avropa Şurasının zv olub, bu Protokolu imzalayan hkumətlər,

1950-ci il noyabrın 4-də Romada imzalanmış İnsan hquqlarının və əsas azadlıqların mdafiəsi haqqında Konvensiyanın (bundan sonra Konvensiya adlanacaq) I blməsinə və 1952-ci il martın 20-də Parisdə imzalanmış Konvensiyaya dair Birinci Protokolun 1,2 və 3-c maddələrinə artıq daxil edilənlərdən başqa, bəzi hquq və azadlıqların kollektiv həyata keirilməsinin təmin edilməsi yolunda tədbirlər grmək əzmində olaraq,

aşağıdakılar barədə razılığa gəldilər:

Maddə 1

Borca grə azadlıqdan məhrum etmənin qadağan olunması

He kəs yalnız hər hansı bir mqavilə hdəliyini dəmək iqtidarında olmadığına grə azadlıqdan məhrum edilə bilməz.

Maddə 2

Hərəkət etmək azadlığı

1. Qanuni əsaslarla hər hansı dvlətin ərazisində olan hər kəsin həmin ərazidə sərbəst hərəkət etmək və znə yaşayış yeri semək hququ vardır.

2. Hər kəs z lkəsi də daxil olmaqla hər hansı lkəni tərk etməkdə azaddır.

3. Bu hquqların həyata keirilməsinə milli təhlkəsizlik və ictimai asayiş maraqları naminə, ictimai qaydanı qorumaq n, cinayətlərin qarşısını almaq n, sağlamlığın və mənəviyyatın qorunması n və ya digər şəxslərin hquq və azadlıqlarının mdafiəsi n qanunla nəzərdə tutulmuş və demokratik cəmiyyətdə zəruri olanlardan başqa he bir məhdudiyyət qoyula bilməz.

4. Birinci bənddə təsbit edilmiş hquqlar məyyən ərazilərdə qanuna mvafiq olaraq tətbiq edilən və demokratik cəmiyyətdə ictimai maraqlara əsaslandırılan məhdudiyyətlərə məruz qala bilər.

Maddə 3

Vətəndaşların məcburi ıxarılmasının qadağan olunması

1. He kəs vətəndaşı olduğu dvlətin ərazisindən fərdi və ya kollektiv tədbirlər yolu ilə ıxarıla bilməz.

2. He kəs vətəndaşı olduğu dvlətin ərazisinə daxil olmaq hququndan məhrum edilə bilməz.

Maddə 4

Əcnəbilərin kollektiv ıxarılmasının qarşısının alınması

Əcnəbilərin kollektiv ıxarılması qadağandır.

Maddə 5

Ərazilərə tətbiq

1. Razılığa gələn hər hansı Yksək Tərəf bu Protokolun imzalanması yaxud ratifikasiyası zamanı və ya sonradan istənilən vaxt Avropa Şurasının Baş katibinə bu Protokolun mddəalarının, beynəlxalq əlaqələrinə grə məsuliyyət daşıdığı, orada adı əkilən ərazilərə şamil ediləcəyi ilə bağlı hdəliklərinin ərivəsini təsdiq edən bəyanat gndərə bilər.

2. Əvvəlki bəndin mddəalarına mvafiq olaraq bəyanat gndərmiş Razılığa gələn hər hansı Yksək Tərəf zaman kedikdə istənilən əvvəlki bəyanatın şərtlərinin dəyişilməsi və ya hər hansı əraziyə mnasibətdə bu Protokolun mddəalarının tətbiqinin dayandırılması haqqında yeni bəyanat gndərə bilər.

3. Bu maddənin mddəalarına mvafiq olaraq verilmiş bəyanat Konvensiyanın 56-cı maddənin 1-ci bəndinə mvafiq olaraq verilmiş bəyanat hesab edilir.

4. Bu Protokolun ratifikasiyası və ya hər hansı dvlətin onu qəbul etməsi əsasında onun tətbiq olunduğu hər hansı dvlətin ərazisi və bu maddənin mddəalarına mvafiq olaraq, həmin dvlətin bəyanatı əsasında bu Protokolun tətbiq olunduğu hər bir ərazi 2-ci və 3-c maddələrdə dvlətin ərazisinə istinad məqsədi ilə, ayrı-ayrı ərazilər hesab edilir.

5. Bu maddənin 1-ci və 2-ci bəndlərinə mvafiq olaraq bəyanat vermiş hər hansı dvlət sonradan istənilən vaxt həmin bəyanatda gstərilmiş bir və ya bir neə əraziyə mnasibətdə Konvensiyanın 34-c maddəsində nəzərdə tutulduğu kimi, bu Protokolun 1-ci, 2-ci, 3-c və 4-c maddələrinin və ya hər hansı birinə riayət olunması ilə bağlı Məhkəmənin fiziki şəxslərdən, qeyri-hkumət təşkilatlarından və ya fərdlər qrupundan şikayətlər qəbul etmək səlahiyyətini tanıdığını bəyan edə bilər.

Maddə 6

Konvensiya ilə mqayisə

Razılığa gələn Yksək Tərəflər bu Protokolun 1-ci, 2-ci, 3-c, 4-c və 5-ci maddələrinin mddəalarını Konvensiyanın əlavə maddələri hesab edirlər və Konvensiyanın btn mddəaları mvafiq olaraq tətbiq olunur.

Maddə 7

İmzalanma və ratifikasiya

1. Bu Protokol Konvensiyanı imzalamış Avropa Şurası zvləri tərəfindən imzalanmaq n aıqdır; o, Konvensiyanın ratifikasiyası ilə eyni zamanda və ya bundan sonra ratifikasiya olunmalıdır. Protokol beş təsdiqnamə saxlanılmağa verildikdən sonra qvvəyə minir. Sonradan ratifikasiya edən hər bir dvlət n Protokol onun z təsdiqnaməsini saxlanılmağa verdiyi tarixdən qvvəyə minir.

2. Təsdiqnamələr saxlanılmaq n Avropa Şurasının Baş katibinə verilir, o, Protokolu ratifikasiya etmiş dvlətlər haqqında Avropa Şurasının zv olan btn dvlətləri xəbərdar edir.

Bunun təsdiqi olaraq, lazımi qaydada vəkil edilmiş aşağıda imza edənlər bu Protokolu imzaladılar.

1963-c il sentyabrın 16-da Strasburqda, hər iki mətni eyni qvvəyə malik olmaqla, ingilis və fransız dillərində, bir nsxədə imzalanmışdır. Həmin nsxə Avropa Şurasının arxivində saxlanılır. Avropa Şurasının Baş katibi təsdiq olunmuş surətləri hər bir imzalayan dvlətə gndərəcəkdir.

 

İnsan hquqlarının və əsas azadlıqların mdafiəsi haqqında Konvensiyaya dair

6 saylı PROTOKOL

lm cəzasının ləğvinə dair

Strasburq, 28 aprel 1983-c il

 

Avropa Şurasının zv olub, 1950-ci il noyabrın 4-də Romada imzalanmış İnsan hquqlarının və əsas azadlıqların mdafiəsi haqqında Konvensiyanın (bundan sonra "Konvensiya" adlanacaq) bu Protokolunu imzalayan dvlətlər,

Avropa Şurasının ayrı-ayrı zv dvlətlərində baş vermiş təkamln lm cəzasının ləğv olunması xeyrinə mumi tendensiyanı ifadə etdiyini nəzərə alaraq,

aşağıdakılar barədə razılığa gəldilər:

Maddə 1

lm cəzasının ləğvi

lm cəzası ləğv olunur. He kəs lm cəzasına məhkum edilə və ya edam oluna bilməz.

Maddə 2

Mharibə zamanı lm cəzası

Dvlət mharibə dvrndə və ya qaılmaz mharibə təhdidi zamanı trədilmiş əməllərə gz qanunvericiliyində lm cəzasını nəzərdə tuta bilər; bu cr cəza yalnız qanunla məyyən olunmuş hallarda və qanunun mddəalarına mvafiq olaraq tətbiq edilə bilər. Dvlət həmin qanunun mvafiq mddəaları haqqında Avropa Şurasının Baş katibinə məlumat verir.

Maddə 3

hdəliklərin yerinə yetirilməsindən geri əkilmənin qadağan olunması

Konvensiyanın 15-ci maddəsinə əsasən, bu Protokolun mddəalarından geri əkilmək olmaz.

Maddə 4

Qeyd-şərtlərin qadağan olunması

Konvensiyanın 57-ci maddəsinə əsasən, bu Protokolun mddəaları ilə bağlı qeyd-şərt edilə bilməz.

Maddə 5

Ərazilərə tətbiq

1. Hər bir dvlət imzalama zamanı və ya z təsdiqnaməsini yaxud qəbuletmə və ya bəyənmə haqqında sənədini saxlanılmağa verərkən bu Protokolun tətbiq ediləcəyi ərazini yaxud əraziləri gstərə bilər.

2. Hər bir dvlət sonradan istənilən vaxt Avropa Şurası Baş katibinin adına nvanlanmış bəyanatla, bu Protokolu bəyanatda gstərilən hər hansı digər əraziyə şamil edə bilər. Bu əraziyə mnasibətdə Protokol Baş katibin belə bəyanatı aldığı tarixdən sonrakı ayın birinci gn qvvəyə minir.

3. Əvvəlki iki bənd əsasında verilmiş və belə bəyanatda gstərilmiş hər hansı əraziyə dair istənilən bəyanat Baş katibin adına nvanlanmış bildiriş vasitəsi ilə geri gtrlə bilər. Geri gtrlmə Baş katib tərəfindən belə bildirişin alındığı tarixdən sonrakı ayın birinci gn qvvəyə minir.

Maddə 6

Konvensiyaya bağlılıq

İştirakı dvlətlər bu Protokolun 1-5-ci maddələrinin mddəalarını Konvensiyanın əlavə maddələri hesab edirlər və Konvensiyanın btn mddəaları mvafiq olaraq tətbiq edilir.

Maddə 7

İmzalanma və ratifikasiya

Bu Protokol Avropa Şurasının zv olub, Konvensiyanı imzalamış dvlətlərin imzalaması n aıqdır. O, ratifikasiya olunmalı, qəbul edilməli və ya bəyənilməlidir. Avropa Şurasının zv olan dvlət Konvensiyanı eyni zamanda və ya əvvəlcədən ratifikasiya etmədən bu Protokolu ratifikasiya edə, qəbul edə və ya bəyənə bilməz. Təsdiqnamələr yaxud qəbul və ya bəyənmə haqqında sənədlər saxlanılmaq n Avropa Şurasının Baş katibinə verilir.

Maddə 8

Qvvəyə minmə

1. Bu Protokol Avropa Şurasının zv olan beş dvlətin 7-ci maddənin mddəalarına mvafiq olaraq, Protokol zrə hdəlikləri z zərlərinə gtrməyə razılıqlarını bildirdikləri tarixdən sonrakı ayın birinci gn qvvəyə minir.

2. Protokol zrə hdəlikləri sonradan z zərinə gtrməyə razılığını bildirmiş hər hansı zv dvlət n bu Protokol onun z təsdiqnaməsini yaxud qəbuletmə və ya bəyənmə haqqında sənədlərini saxlanılmağa verdiyi tarixdən sonrakı ayın birinci gn qvvəyə minir.

Maddə 9

Depozitarinin funksiyaları

Avropa Şurasının Baş katibi Avropa Şurasının zv dvlətlərini aşağıdakılar barədə xəbərdar edir:

a) hər hansı imzalanma;

b) təsdiqnamənin yaxud qəbul və ya bəyənmə haqqında sənədin saxlanılmağa verilməsi;

c) 5-ci və 8-ci maddələrə mvafiq olaraq, bu Protokolun qvvəyə minmə tarixi;

d) bu Protokola dair digər hərəkət, bildiriş və ya xəbərdarlıq.

Bunun təsdiqi olaraq, lazımi qaydada vəkil edilmiş aşağıda imza edənlər bu Protokolu imzaladılar.

1983-c il aprelin 28-də Strasburqda, hər iki mətni eyni qvvəyə malik olmaqla, ingilis və fransız dillərində, bir nsxədə imzalanmışdır; həmin nsxə Avropa Şurasının arxivində saxlanılır. Avropa Şurasının Baş katibi təsdiq olunmuş surətləri Avropa Şurasının zv olan hər bir dvlətə gndərəcəkdir.

 

İnsan hquqlarının və əsas azadlıqların

mdafiəsi haqqında Konvensiyaya dair

7 saylı PROTOKOL

Strasburq, 22 noyabr 1984-c il

 

Avropa Şurasının zv olub, bu Protokolu imzalayan dvlətlər,

1950-ci il noyabrın 4-də Romada imzalanmış İnsan hquqlarının və əsas azadlıqların mdafiəsi haqqında Konvensiyanın (bundan sonra "Konvensiya" adlanacaq) tətbiqi vasitəsi ilə bəzi hquq və azadlıqların kollektiv həyata keirilməsinin təmin edilməsi yolunda gələcək addımlar atmaq əzmində olaraq,

aşağıdakılar barədə razılığa gəldilər:

Maddə 1

Əcnəbilərin ıxarılmasına dair prosedur təminatları

1. 1. Qanuni əsaslarla dvlətin ərazisində yaşayan əcnəbi, qanuna mvafiq qəbul edilmiş qərarların icrası istisna olmaqla, oradan ıxarıla bilməz və onun aşağıdakı imkanları olmalıdır:

a) znn ıxarılmasına qarşı arqumentlər təqdim etmək;

b) z işinə yenidən baxılmasını tələb etmək və;

c) bu məqsədlərə grə səlahiyyətli orqan qarşısında və ya belə orqanın təyin etdiyi şəxs yaxud şəxslər qarşısında təmsil olunmaq.

2. 2. ıxarılma ictimai qaydanın maraqları n zəruri olduqda və ya milli təhlkəsizlik mlahizələri ilə şərtləndirildikdə, əcnəbi bu maddənin 1-ci bəndinin a, b və c yarımbəndlərində sadalanan hquqlarına əməl edilməmişdən əvvəl ıxarıla bilər.

Maddə 2

Cinayət işlərinə dair hkmlərdən ikinci instansiyaya şikayət vermə hququ

1. Cinayət trətməyə grə məhkəmə tərəfindən məhkum edilmiş hər kəsin, barəsində ıxarılmış hkmə və ya təyin olunmuş cəzaya yuxarı məhkəmə instansiyasında yenidən baxılması hququ vardır. Bu hququn həyata keirilməsi və onun həyata keirilə biləcəyi əsaslar qanunla tənzimlənir.

2. Qanunla xırda xətalar hesab olunan hquqpozmalarla bağlı və ya mvafiq şəxs artıq birinci instansiyada yuxarı məhkəmə tərəfindən məhkum edilibsə və ya onun bəraəti məsələsinə yenidən baxılma nəticəsində təqsirli hesab edilib və məhkum edilibsə, bu hquqdan istisnaya yol verilir.

Maddə 3

Məhkəmə səhvinə grə kompensasiya

Şəxs cinayət əməli trətməyə grə qəti hkmlə məhkum edildikdə və sonradan onun haqqında ıxarılmış hkm ləğv edildikdə yaxud o, yeni və ya təzədən ortaya ıxmış halların inandırıcı surətdə məhkəmə səhvinə yol verildiyini sbuta yetirməsi əsasında əfv edildikdə, belə məhkum etmə nəticəsində cəzaya məruz qalmış şəxs, əvvəllər məlum olmayan faktın vaxtında aılmaması onun tam və ya qismən gnahı zndən baş verməyibsə, mvafiq dvlətin qanununa və ya mvcud təcrbəsinə uyğun olaraq kompensasiya alır.

Maddə 4

İki dəfə məhkum edilməmək və ya cəzalandırılmamaq hququ

1. He kəs hər hansı dvlətin qanunlarına və ya cinayət-prosessual normalarına mvafiq olaraq, artıq bəraət aldığı və ya məhkum edildiyi cinayətlərə grə həmin dvlətin yurisdiksiyası ərivəsində cinayət qaydasında təkrar məhkum edilə və ya cəzalandırıla bilməz.

2. Bundan əvvəlki bəndin mddəaları, əgər yeni və ya təzədən ortaya ıxmış hallar barəsində məlumatlar varsa və ya əgər əvvəlki araşdırma zamanı işin nəticəsinə təsir gstərən əsaslı pozuntulara yol verilibsə, mvafiq dvlətin qanunlarına və cinayət-prosessual normalarına uyğun olaraq, işə təkrar baxılmasına mane olmur.

3. Konvensiyanın 15-ci maddəsinin mddəalarına mvafiq olaraq, bu maddənin mddəalarından kənara ıxmağa yol verilmir.

Maddə 5

Ər-arvadın hquq bərabərliyi

Ər-arvad nikaha daxil olmaq, nikahda olmaq və boşanma ilə bağlı məsələlərdə z aralarında və uşaqları ilə mnasibətlərdə bərabər hquqlara malikdirlər və bərabər mlki hquqi cavabdehlik daşıyırlar. Bu maddə uşaqların maraqlarına riayət olunması n zəruri tədbirlər grməkdə dvlətlərə mane olmur.

Maddə 6

Ərazilərə tətbiq

1. Hər hansı dvlət imzalama zamanı və ya znn təsdiqnaməsini yaxud qəbul və ya bəyənmə haqqında sənədini saxlanılmağa verərkən bu Protokolun tətbiq ediləcəyi ərazini və yaxud əraziləri və bu Protokolun mddəalarının şamil ediləcəyi belə ərazi və ya ərazilərlə bağlı hdəliklərinin ərivəsini gstərə bilər.

2. Hər bir dvlət sonradan istənilən vaxt Avropa Şurası Baş katibinin adına nvanlanmış bəyanatla, bu Protokolu bəyanatda gstərilən hər hansı digər əraziyə şamil edə bilər. Bu əraziyə mnasibətdə Protokol Baş katibin belə bəyanatı aldığı tarixdən iki ay kedikdən sonra gələn ayrı birinci gn qvvəyə minir.

3. Əvvəlki iki bənd əsasında verilmiş və orada gstərilən hər hansı əraziyə aid olan istənilən bəyanat Avropa Şurasının Baş katibinə nvanlanmış bildiriş vasitəsi ilə geri gtrlə yaxud dəyişdirilə bilər. Geri gtrlmə və ya dəyişiklik Baş katib tərəfindən belə bildirişin alındığı tarixdən iki ay kedikdən sonra gələn ayrı birinci gn qvvəyə minir.

4. Bu maddənin mddəalarına mvafiq olaraq verilmiş bəyanat Konvensiyanın 56-cı maddəsinin 1-ci bəndinə mvafiq olaraq verilmiş bəyanat hesab edilir.

5. Bu Protokolun hər hansı dvlətin onu ratifikasiya etməsi, qəbul etməsi və ya bəyənməsi əsasında tətbiq olunduğu həmin dvlətin ərazisi və bu maddənin mddəalarına mvafiq olaraq, həmin dvlətin bəyanatı əsasında bu Protokolun tətbiq olunduğu hər bir ərazi 1 -ci maddədə dvlətin ərazisinə istinad məqsədi ilə, ayrı-ayrı ərazilər hesab edilə bilər.

6. Bu maddənin 1-ci və 2-ci bəndlərinə mvafiq olaraq bəyanat vermiş hər hansı dvlət sonradan istənilən vaxt həmin bəyanatda gstərilmiş bir və ya bir neə əraziyə mnasibətdə Konvensiyanın 34-c maddəsində nəzərdə tutulduğu kimi, bu Protokolun 1, 2, 3, 4 və 5-ci maddələri ilə bağlı Məhkəmənin fiziki şəxslərdən, qeyri-hkumət təşkilatlarından və ya fərdlər qrupundan şikayətlər qəbul etmək səlahiyyətini tanıdığını bəyan edə bilər.

Maddə 7

Konvensiyaya bağlılıq

İştirakı dvlətlər bu Protokolun 1-6-cı maddələrinin mddəalarını Konvensiyanın əlavə maddələri hesab edirlər və Konvensiyanın btn mddəaları mvafiq olaraq tətbiq olunur.

Maddə 8

İmzalanma və ratifikasiya

Bu Protokol Avropa Şurasının zv olub, Konvensiyanı imzalamış dvlətlərin imzalaması n aıqdır. O, ratifikasiya olunmalı, qəbul edilməli və ya bəyənilməlidir. Avropa Şurasının zv olan dvlət Konvensiyanı əvvəlcədən və ya eyni zamanda ratifikasiya etmədən bu Protokolu ratifikasiya edə, qəbul edə və ya bəyənə bilməz. Təsdiqnamələr, qəbul etmə və ya bəyənmə haqqında sənədlər saxlanılmaq n Avropa Şurasının Baş katibinə verilir.

Maddə 9

Qvvəyə minmə

1. Bu Protokol Avropa Şurasının zv olan yeddi dvlətin 8-ci maddənin mddəalarına mvafiq olaraq, Protokolun onlar n məcburiliyinə z razılıqlarını bildirdikləri tarixdən iki ay kedikdən sonra gələn ayrı birinci gn qvvəyə minir.

2. Protokolun, onun n məcburiliyinə sonradan z razılığını bildirmiş hər hansı zv dvlət n o, həmin dvlətin təsdiqnaməsinin yaxud qəbul etmə və ya bəyənmə haqqında sənədlərinin saxlanılmağa verildiyi tarixdən iki ay kedikdən sonra gələn ayın birinci gn qvvəyə minir.

Maddə 10

Depozitarinin funksiyaları

Avropa Şurasının Baş katibi Avropa Şurasının zv olan hər bir dvləti:

a) hər bir imzalanma;

b) hər bir təsdiqnamənin yaxud qəbul etmə və ya bəyənmə haqqında sənədin saxlanılmağa verilməsi;

c) 6-cı və 9-cu maddələrə mvafiq olaraq, bu Protokolun qvvəyə minmə tarixi;

d) bu Protokola aidiyyəti olan hər bir digər akt, bildiriş və ya bəyanat barədə xəbərdar edir.

Bunun təsdiqi olaraq, lazımi qaydada vəkil edilmiş aşağıda imza edənlər bu Protokolu imzaladılar.

1984-c il noyabrın 22-də Strasburqda, hər iki mətni eyni qvvəyə malik olmaqla, ingilis və fransız dillərində, bir nsxədə imzalanmışdır; həmin nsxə Avropa Şurasının arxivində saxlanılır. Avropa Şurasının Baş katibi təsdiq olunmuş surətləri Avropa Şurasının zv olan hər bir dvlətə gndərəcəkdir.

 

"İnsan hquqları və əsas azadlıqların mdafiəsi haqqında"

Konvensiyaya dair Azərbaycan Respublikasının bəyanatı

 

Azərbaycan Respublikası bəyan edir ki, o, Ermənistan Respublikası tərəfindən işğal olunmuş ərazilərində Konvensiyanın mddəalarının yerinə yetirilməsinə işğal olunmuş ərazilər azad olunana qədər təminat vermək iqtidarında deyildir (işğal olunmuş ərazilərin sxematik xəritəsi əlavə olunur).*

"İnsan hquqları və əsas azadlıqların mdafiəsi haqqında"

Konvensiyanın 5-ci və 6-cı maddələrinə dair

Azərbaycan Respublikasının qeyd-şərti

 

Konvensiyanın 57-ci maddəsinə uyğun olaraq, Azərbaycan Respublikası Konvensiyanın 5-ci və 6-cı maddələrinə dair belə bir qeyd-şərt irəli srr ki, həmin maddələrin mddəaları Azərbaycan Respublikasının 23 sentyabr 1994-c il tarixli, 885 saylı Qanunu ilə təsdiq edilmiş Azərbaycan Respublikası Silahlı Qvvələrinin İntizam Nizamnaməsinin 48, 49, 50, 56-60-cı maddələrində nəzərdə tutulmuş azadlıqdan məhrum etmə ilə bağlı məhkəmədənkənar intizam cəzalarının tətbiqinə mane olmur.

Qeyd-şərtə əlavə:

Azərbaycan Respublikasının 23 sentyabr 1994-c il tarixli,

885 saylı Qanunu ilə təsdiq edilmiş Azərbaycan Respublikası

Silahlı Qvvələrinin İntizam Nizamnaməsi ("Azərbaycan Respublikası

Ali Sovetinin məlumatı", 1995-ci il, № 5-6, maddə 93)

"48. Əsgərlərə və matroslara:

...d) hauptvaxtda saxlanılmaqla 10 sutkayadək həbs... verilə bilər.

49. Mddətli xidmət avuşlarına:

...ğ) hauptvaxtda saxlanılmaqla 10 sutkayadək həbs... verilə bilər.

50. Mddətindən artıq xidmət avuşlarına:

...q) hauptvaxtda saxlanılmaqla 10 sutkayadək həbs... verilə bilər.

56. Blk (4-c dərəcəli gəmi) komandirinin:

...q) əsgərləri, matrosları və avuşları 3 sutkayadək həbs etmək hququ vardır.

57. Tabor (3-c dərəcəli gəmi) komandirinin:

...q) əsgərləri, matrosları və avuşları 5 sutkayadək həbs etmək hququ vardır.

58. Alay (briqada) komandirinin:

...q) əsgərləri, matrosları və avuşları 7 sutkayadək həbs etmək hququ vardır.

59. Diviziya, əlahiddə briqada (gəmilər briqadası) komandirlərinin alay (briqada) komandirlərinə verilmiş hquqlardan əlavə:

a) əsgərləri, matrosları və avuşları 10 sutkayadək həbs etmək hququ vardır.

60. Korpus komandirləri, qoşun nv, silahlı qvvələr nvlərinin komandanları, eləcə də mdafiə nazirinin mavinləri onların tabeliklərində olan əsgərlər, matroslar və avuşlar barədə bu Nizamnamənin məyyən etdiyi intizam cəzaları tədbirlərindən tam həcmdə istifadə etmək hququna malikdirlər".

 

"İnsan hquqları və əsas azadlıqların mdafiəsi haqqında"

Konvensiyanın 10-cu maddəsinin 1-ci bəndinə dair

Azərbaycan Respublikasının qeyd-şərti

Konvensiyanın 57-ci maddəsinə uyğun olaraq, Azərbaycan Respublikası Konvensiyanın 10-cu maddəsinin 1-ci bəndinə dair belə bir qeyd-şərt irəli srr ki, həmin bəndin mddəaları "Ktləvi informasiya vasitələri haqqında" 1999-cu il 7 dekabr tarixli Azərbaycan Respublikası Qanununun 14-c maddəsinə uyğun təfsir və tətbiq olunacaqdır.

 

Qeyd-şərtə əlavə:

"Ktləvi informasiya vasitələri haqqında"

Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan

Respublikasının qanunvericilik toplusu, 2000-ci il, № 2, maddə 82)

"maddə 14:

...Xarici dvlətlərin hquqi və fiziki şəxslərinin Azərbaycan Respublikası ərazisində ktləvi informasiya vasitəsi təsis etməsi Azərbaycan Respublikasının bağladığı dvlətlərarası mqavilə ilə tənzimlənir (xarici dvlətin hquqi şəxsi dedikdə, hquqi şəxsin nizamnamə kapitalının və ya səhmlərinin 30 faizindən oxunun xarici dvlətlərin hquqi şəxslərinə və ya vətəndaşlarına məxsus olduqda və ya təsisilərinin 1/3 hissəsindən oxunun xarici dvlətin hquqi şəxsi və ya vətəndaşı olan hquqi şəxslər başa dşlr)".

 

"İnsan hquqları və əsas azadlıqların mdafiəsi haqqında" Konvensiyanın 1 saylı Protokoluna dair Azərbaycan Respublikasının bəyanatı

Azərbaycan Respublikası bəyan edir ki, o, Ermənistan Respublikası tərəfindən işğal olunmuş ərazilərində Protokolun mddəalarının yerinə yetirilməsinə işğal olunmuş ərazilər azad olunana qədər təminat vermək iqtidarında deyildir.

 

"İnsan hquqları və əsas azadlıqların mdafiəsi haqqında"

Konvensiyanın 1 saylı Protokolunun 2-ci maddəsinə dair

Azərbaycan Respublikasının bəyanatı

Azərbaycan Respublikası Protokolun 2-ci maddəsinin ikinci cmləsini belə təfsir edir ki, bu mddəa dini təhsilin maliyyələşdirilməsi ilə bağlı dvlətin zərinə hər hansı hdəlik qoymur.

 

"İnsan hquqları və əsas azadlıqların mdafiəsi haqqında"

Konvensiyanın 4 saylı Protokoluna dair

Azərbaycan Respublikasının bəyanatı

Azərbaycan Respublikası bəyan edir ki, o, Ermənistan Respublikası tərəfindən işğal olunmuş ərazilərində Protokolun mddəalarının yerinə yetirilməsinə işğal olunmuş ərazilər azad olunana qədər təminat vermək iqtidarında deyildir.

 

"İnsan hquqları və əsas azadlıqların mdafiəsi haqqında"

Konvensiyanın 6 saylı Protokoluna dair

Azərbaycan Respublikasının bəyanatı

Azərbaycan Respublikası bəyan edir ki, o, Ermənistan Respublikası tərəfindən işğal olunmuş ərazilərində Protokolun mddəalarının yerinə yetirilməsinə işğal olunmuş ərazilər azad olunana qədər təminat vermək iqtidarında deyildir.

 

"İnsan hquqları və əsas azadlıqların mdafiəsi haqqında"

Konvensiyanın 7 saylı Protokoluna dair

Azərbaycan Respublikasının bəyanatı

Azərbaycan Respublikası bəyan edir ki, o, Ermənistan Respublikası tərəfindən işğal olunmuş ərazilərində Protokolun mddəalarının yerinə yetirilməsinə işğal olunmuş ərazilər azad olunana qədər təminat vermək iqtidarında deyildir.

 

*Bax: "Azərbaycan Respublikasının qanunvericilik toplusu", 2002-ci il, № 1, səh. 40.